ترمز بریدن دوباره دلار و تسری افزایش قیمت به درهم امارات؛
تقاضای ارز زیرزمینی شد
![تقاضای ارز زیرزمینی شد](https://static2.toseeirani.ir/thumbnail/8Hj3uQ9yvtCb/xBsWioF62eYGs_ZiuP0zXEkSUM5jven1O2d9YtBDYwh4Apf5-3Cqf3Oiye1kgA-1PVyFofO-pmBd3-bDzxbFvkB0a5xZ0RyW4c6ERaeRR3FBSAaMrUnWeQ,,/%DB%B3.jpg)
ایمان ربیعی
قیمت دلار بار دیگر مرز روانی ۲۶ هزار تومان را پست سر گذاشت و در شرایطی رکوردی تازه را به ثبت رساند که حالا دیگر باز نگرداندن دلارهای حاصل از صادرات غیر نفتی و همچنین رشد بیمحابای بورس نمیتواند دستاویز توضیحات و توجیهات باشد.
اما سوال اینجاست که چرا قیمت دلار افزایشی شده است.
برخی فعالان بازار معتقدند ریشه نوسانات کنونی به بازار سرمایه باز می گردد چرا که این احتمال میرود سرمایهگذاران جدید در بورس به دلیل ریزشهای اخیر از ترس ضرر بیشتر وارد سرمایه گذاری در بازارهای موازی شده باشند.
قیمت ارز در حالی از ۲۶ هزار تومان فراتر رفته است که به نظر میرسد این بار نه میتوان انگشت اتهام را به سمت دلالان نشانه رفت و نه پای صادرکنندگان غیرمتعارف در میان است .
قطع فروش ارز به کارتهای ملی در این میان سبب شده است تقاضای ارز به بازار زیرزمینی منتقل شود .
افزایش قیمت ارز بهانهای شده تا قیمتها در بازارهای دیگر نیز با نوسان همراه شود و حتی بهانه ای جدید برای گران فروشی در دست بخشهای دیگر اقتصادی بیفتد.
فعالان بازار ارز معتقدند دستکاری نرخها و سیاستهای دستوری یکی از دلایل مهم افزایش قیمتها در بازار ارز است؛ یکی از فعالان بازار در همین خصوص می گوید متاسفانه دستکاری نرخ ارز موجب شده تا نرخ دستوری حتی در سامانه نیما هم ثبت شود.
او می گوید: بسته شدن سقف نرخ فروش و پیشنهاد تبعاتی دارد که از جمله آن ایجاد تعاملات غیرشفاف در معاملات نیمایی و بهم ریختگی نرخ معاملات است.
او تاکید دارد: این نوع برخورد در سامانه نیما نتیجه ای معکوس خواهد داشت و اثر به هم ریختگی نرخها در بازار مشخص خواهد شد.
دردسرهای یک بازار غیرشفاف
البته از ظهر دیروز محدودیت سقف فروش در نیما برداشته شد؛ بازاریها این موضوع را با عنوان جبران یکی از اشتباهات بازارساز بر شمرده و میگویند: یکی از اشتباهات بازارساز که دیروز در سامانه ی نیما انجام شده بود، جبران شد. این امید می رود که خریدو فروش ارز به نرخ بازار آزاد در صرافیها آزاد شود تا مردم بتوانند خرید و فروش خود را از طریق صرافیها انجام دهند و دیگر شاهد اشتباهات این چنینی که در گذشته نیز اتفاق افتاده بود نباشیم.
همزمان با افزایش قیمتها در بازار ارزو همچنین افزایش نرخ خرید و فروش دلار در صرافیهای بانکی با بازار آزاد صفهای طولانی برای خرید ارز مقابل صرافیهای بانکی تشکیل شده و حاشیههایی را به همراه داشت که در نهایت بانک مرکزی ورود کرده و به صرافیهای بانکی دستور داد که ارز سهمیه ای دو هزار و 200 دلار به هر کارت ملی را دیگر مانند قبل به مشتریان نفروشند؛ بنابراین صفهای طولانی مقابل صرافیهای بانکی با حذف ارز سهمیهای برچیده شد اما به گفته فعالان بازار ارز بعد از آن تقاضای خانگیها برای خرید ارز از طریق صرافیهای دیگر افزایش یافته است.
یکی از فعالان بازار ارز در همین ارتباط میگوید: با بسته شدن سهمیه دو هزار و 200 دلاری به هر کارت ملی که یک بار در سال و از طریق صرافیهای بانکی پرداخت می شد، تقاضا در بازار غیررسمی و خریداران خانگی فعال تر شده و به عبارتی نگرانی از گران شدن ارز افزایش یافته است.
به اعتقاد فعالان بازار، بهتر بود بانک مرکزی به جای قطع ارز سهمیهای نرخ آن را به بازار نزدیک می کرد و میزان سهمیه را به صورت پلکانی و تدریجی کاهش میداد.
یکی از صرافها در این ارتباط تاکید کرد: مثلا بانک مرکزی میتوانست به صورت پلکانی و تدریجی و اضافه کردن مدت زمانی برای خرید بخش دوم یا سوم مثلا دو هزار دلار را به 500 دلار تقسیم کند که براساس آن هر متقاضی این میزان ارز را هر سه ماه بتواند بخرد. یا مثلا سهمیه دو هزار یورو را به 1500 و... با شیب ملایم کم می کرد اما حذف یکباره با حاشیههایی همراه شده است.
با بسته شدن سهمیه دو هزار و 200 دلاری به هر کارت ملی که یک بار در سال و از طریق صرافیهای بانکی پرداخت میشد، تقاضا در بازار غیررسمی و خریداران خانگی فعالتر شده و به عبارتی نگرانی از گران شدن ارز افزایش یافته است
یکی از دلایل دیگر افزایش قیمت ارز در بازار افزایش چشم گیر درهم امارات است؛ نرخ درهم امارات هم در بازار نیما و هم بازار آزاد در هفتههای اخیر افزایش چشمگیر داشته به نحوی که هم اکنون قیمت درهم امارات به هفت هزار و 250 تومان رسیده است؛ فعالان بازار معتقدند افزایش قیمت درهم بیانگر بالا بودن تقاضای خرید ارز در بازار است.
پیش از این فعالان اقتصادی از نرخهای بالا بخصوص در سامانه نیما برای تامین ارز گله داشتند و می گفتند با این قیمتها فعالان اقتصادی برای خرید ارز به مشکل میخورند چرا که قیمتها کاملا فضایی شده است.
یکی از صرافیها درباره اختلاف نرخ دلار در صرافیهای بانکی با بازار آزاد اینطور توضیح میدهد که افزایش اختلاف نرخ ارز در صرافیهای بانکی با بازار همواره نتیجه معکوس داشته چرا که با این فاصله قیمتی صرافان خریدار نیستند و عمده خریداران ارز بانکها هستند؛ بنابراین در این شرایط این گمانه مطرح شده که با توجه به شرط فروش اجباری ارز توسط صرافیها به دلیل عدم نگهداری بیش از سه روز ارز صرافان فروشنده ارز با ضرر مواجه شده ولی خریداران و دپوکنندگان با جمع کردن ارز با سود همراه میشوند.
وقتی سیاست دستوری است
فعالان بازار ارز ادامه سیاست دستوری در بازار را توصیه نمیکنند و معتقدند تقاضا با این دستکاریها سرکوب نمیشود بلکه از شکلی به شکل دیگر تغییر ماهیت میدهد. برخی دیگر از صرافیها به وضعیت معاملات در بازار متشکل ارزی گله دارند و میگویند عدم فروش درهم به صرافیهای تضامنی و عدم توانایی صرافان به فروش ارزهای بازارمتشکل به مانند قبل، عملا تمامی صرافان را بیکار کرده است.
او میگوید: در این شرایط بازار غیررسمی فعالتر شده و خدماتی که صرافان نمیتوانند انجام بدهند به چرخه غیررسمی و زیرزمینی بازار ارز هدایت می شود.
افزایش قیمت ارز درحالی همچنان در بازار ادامه دارد و موجب شده در بازار طلا و سکه نیز رکوردهای تاریخی به ثبت برسد که بانک مرکزی در حال عرضه ارز در بازار نیما است و بارها اعلام کرده نیازهای فعالان اقتصادی را تامین میکند. اما به نظر میرسد آنچه این روزها در بازارهای مختلف در حال ثبت است علاوه بر جنبههای اقتصادی و سیاسی بیشتر جنبه روانی داشته و تبعات تصمیمات غلطی است که در گذشته از سوی سیاستگذاران اتخاذ و اعمال شده است.
دیدگاه تان را بنویسید